Artykuł przedstawia wyniki ogólnopolskiego badania w Polsce dotyczącego czynników ryzyka zachorowania na kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). Najwyższe ryzyko dotyczyło osób spędzających co najmniej 10 godzin tygodniowo w lasach mieszanych, zwłaszcza przy zbieraniu grzybów lub jagód. Podwyższone ryzyko występowało także wśród osób bezrobotnych, pracowników leśnych, osób o niewyspecjalizowanych zawodach oraz mieszkańców terenów położonych blisko lasów. W regionach o niskiej częstości KZM istotne znaczenie miały długi pobyt w lasach mieszanych i podróże do obszarów endemicznych. Z kolei biwakowanie i pływanie wiązały się z niższym ryzykiem zachorowania. Wyniki podkreślają istotną rolę czynników społeczno‑ekonomicznych i zachowań na świeżym powietrzu w kształtowaniu ryzyka KZM oraz potrzebę ukierunkowanych działań zdrowia publicznego wobec grup wrażliwych.
Jestem szczególnie dumny z tego badania, ponieważ jego ukończenie zajęło wiele lat. Proces ubiegania się o finansowanie wymagał długich dyskusji i trzech kolejnych wniosków, zanim został uwieńczony sukcesem. Ostatecznie projekt został sfinansowany przez Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH) w Bethesdzie w stanie Maryland – co jest niezwykłym osiągnięciem, ponieważ NIH rzadko wspiera badania prowadzone poza Stanami Zjednoczonymi. Badanie było koordynowane przez dedykowany zespół krajowy i wspierane przez setki badaczy regionalnych i lokalnych. Była to jedna z pierwszych prób zbadania czynników ryzyka KZM w ramach dużego badania obserwacyjnego, ponieważ większość wcześniejszych badań opierała się na danych z nadzoru lub badaniach wieloośrodkowych pacjentów hospitalizowanych bez odpowiednich grup kontrolnych.