Artykuł ocenia polski system nadzoru nad aseptycznymi zakażeniami ośrodkowego układu nerwowego (OUN), które często są wywoływane przez wirusy i mogą prowadzić do poważnych chorób, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie mózgu. System, działający od 1966 roku, ma na celu śledzenie trendów, wykrywanie ognisk chorobowych i monitorowanie zagrożeń, takich jak kleszczowe zapalenie mózgu, enterowirusy i polio. Badanie wykazało jednak, że przyczyna neuroinfekcji została zidentyfikowana tylko w 17% przypadków, a diagnostyka i zgłaszanie przypadków różniły się znacząco w zależności od regionu. Wiele przypadków nie zostało przebadanych lub zgłoszonych, co ograniczało zdolność systemu do realizacji jego celów i reagowania na zagrożenia dla zdrowia publicznego. Zaleciliśmy poprawę dostępu do diagnostyki, standaryzację protokołów laboratoryjnych i stworzenie sieci dla lepszego dochodzenia, aby Polska mogła skuteczniej wykrywać i leczyć te zakażenia.
Było to jedno z moich pierwszych doświadczeń w zakresie oceny nadzoru nad chorobami zakaźnymi w Polsce. Wdrożony około 50 lat wcześniej system nadzoru nad zakażeniami OUN o prawdopodobnej etiologii wirusowej był szczególnie interesujący, ponieważ wymagał zgłaszania wszystkich neuroinfekcji, niezależnie od tego, czy przyczyna była potwierdzona, czy nieznana. Taki nadzór oparty na zespołach chorobowych może być przydatny do wykrywania wczesnych sygnałów ostrzegawczych, na przykład nagłego wzrostu liczby przypadków zapalenia opon mózgowych. Nasza ocena wykazała jednak, że system nie miał jasno określonych celów, co utrudniało jego wykorzystanie w konkretnym celu zdrowia publicznego. Jeśli lekarze nie rozumieją sensu zgłaszania zachorowań, mogą być mniej skłonni do udziału w działaniach nadzoru.