W artykule opisaliśmy, jak po wybuchu ogniska odry w 2009 roku w społeczności romskiej w Puławach, lokalny wydział zdrowia zorganizował akcję szczepień, która pozwoliła nam również oszacować liczebność społeczności i ocenić stan zaszczepienia. Stwierdziliśmy, że populacja Romów była większa niż sugerowały oficjalne dane, a wielu mieszkańców – zwłaszcza dzieci – nie było zarejestrowanych i w związku z tym nie miało regularnego dostępu do służby zdrowia. Spośród dzieci poniżej 20. roku życia tylko około połowa została zaszczepiona zgodnie z krajowym programem szczepień ochronnych, a odsetek zaszczepionych drugą dawką szczepionki przeciwko odrze był szczególnie niski. Wyniki podkreśliły potrzebę lepszych danych demograficznych, lepszego dostępu do opieki zdrowotnej i ukierunkowanych działań szczepień dla społeczności romskich, aby zapobiec przyszłym epidemiom i wspierać cele zdrowia publicznego.
Pomysł na to badanie zrodził się dość spontanicznie. Podczas przygotowywania ukierunkowanej akcji szczepień zdaliśmy sobie sprawę, że może ona również posłużyć jako okazja do oszacowania liczebności społeczności poprzez porównanie oficjalnych danych administracyjnych z liczbą osób, które wzięły udział w wydarzeniu. Uderzyło mnie, że ta społeczność romska – osiedlona od dziesięcioleci i mieszkająca w blokach – miała znacznie niższą średnią długość życia niż ogół populacji w Polsce. Zaobserwowaliśmy również ograniczony dostęp do usług opieki zdrowotnej i niższy wskaźnik szczepień w porównaniu z resztą populacji Polski.