W artykule oceniono, czy badanie kleszczy na obecność wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) jest użyteczną metodą szacowania ryzyka zakażenia u ludzi. W badaniu przeprowadzonym w Polsce i Niemczech odłowiono i przebadano ponad 16.000 kleszczy, ale nie wykryto wirusa u żadnego z nich. Na podstawie tych wyników doszliśmy do wniosku, że rutynowe badanie kleszczy nie jest wiarygodnym wskaźnikiem ryzyka zakażenia u ludzi.
Niniejsza praca stanowi podsumowanie wieloletniej wspólnej pracy polskich i niemieckich zespołów badawczych, której celem było opracowanie nowych metod monitorowania obszarów zagrożonych kleszczowym zapaleniem mózgu. Ponieważ naturalny cykl wirusa zachodzi niezależnie od działalności człowieka, naukowcy początkowo zaproponowali ulepszenie nadzoru poprzez poszukiwanie wirusa bezpośrednio u kleszczy lub małych zwierząt, w których wirus może przetrwać całe życie. Oba zespoły niezależnie podjęły próby utworzenia takich systemów nadzoru i przetestowały dużą liczbę kleszczy zebranych z wytypowanych obszarów. Jednak wyniki pokazały, że to podejście nie dostarcza istotnych informacji na temat ryzyka dla ludzi. W związku z tym podkreśliliśmy potrzebę poszukiwania alternatywnych metod, takich jak systematyczne badanie zwierząt dzikich i domowych, aby lepiej oceniać i monitorować ryzyko wystąpienia kleszczowego zapalenia mózgu u ludzi.