Ta praca doktorska dotyczy\u0142a zaburze\u0144 tikowych (w tym tik\u00f3w przemijaj\u0105cych, przewlek\u0142ych oraz zespo\u0142u Tourette\u2019a) u m\u0142odzie\u017cy w wieku 12\u201315 lat w warszawskich szko\u0142ach. G\u0142\u00f3wnymi celami badania by\u0142y: oszacowanie rozpowszechnienia zaburze\u0144 tikowych w tej populacji, opisanie ich cech klinicznych i demograficznych oraz ocena przydatno\u015bci prostego kwestionariusza przesiewowego i klinicznej skali nasilenia tik\u00f3w (Yale Global Tic Severity Scale, YGTSS) zaadaptowanej do j\u0119zyka polskiego.<\/p>\n\n\n\n
Badanie mia\u0142o charakter dwuetapowy: w pierwszym etapie rodzice i nauczyciele niemal 3000 uczni\u00f3w wype\u0142nili kr\u00f3tki kwestionariusz przesiewowy dotycz\u0105cy zachowa\u0144 o charakterze tik\u00f3w; w drugim etapie dzieci wy\u0142onione w badaniu przesiewowym (razem z grup\u0105 kontroln\u0105) zosta\u0142y poddane szczeg\u00f3\u0142owej ocenie klinicznej. Wyniki wykaza\u0142y, \u017ce objawy zwi\u0105zane z tikami by\u0142y powszechne, a ich minimalne rozpowszechnienie wynosi\u0142o oko\u0142o 6,6%. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w mia\u0142a \u0142agodny przebieg i obejmowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie proste tiki ruchowe, takie jak mruganie czy skurcze mi\u0119\u015bni twarzy. Zesp\u00f3\u0142 Tourette\u2019a wyst\u0119powa\u0142 stosunkowo rzadko (oko\u0142o 0,6%) i nie zidentyfikowali\u015bmy istotnych demograficznych ani \u015brodowiskowych czynnik\u00f3w ryzyka. Ch\u0142opcy chorowali cz\u0119\u015bciej ni\u017c dziewcz\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n
W ramach badania zweryfikowali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c polsk\u0105 wersj\u0119 skali YGTSS, wykazuj\u0105c jej akceptowaln\u0105 rzetelno\u015b\u0107 w ocenie nasilenia tik\u00f3w. Proste, trzy-pytaniowe narz\u0119dzie przesiewowe charakteryzowa\u0142o si\u0119 wysok\u0105 czu\u0142o\u015bci\u0105, ale nisk\u0105 swoisto\u015bci\u0105, co oznacza, \u017ce wy\u0142ania\u0142o wiele podejrzanych zaburze\u0144, kt\u00f3re nie zosta\u0142y potwierdzone w ocenie klinicznej.<\/p>\n\n\n\n
Podsumowuj\u0105c, sformu\u0142owali\u015bmy wniosek, \u017ce zaburzenia tikowe u m\u0142odzie\u017cy s\u0105 stosunkowo cz\u0119ste, ale zazwyczaj \u0142agodne i prawdopodobnie tworz\u0105 spektrum, a nie odr\u0119bne jednostki chorobowe. Cho\u0107 proste narz\u0119dzia przesiewowe s\u0105 przydatne do wykrywania mo\u017cliwych przypadk\u00f3w w szko\u0142ach, daj\u0105 wiele wynik\u00f3w fa\u0142szywie dodatnich i wymagaj\u0105 starannej weryfikacji klinicznej.<\/p>\n\n\n\n
Obroni\u0142em t\u0119 prac\u0119 doktorsk\u0105 w 2003 roku na Akademii Medycznej w Warszawie, po oko\u0142o pi\u0119ciu latach pracy \u2014 pocz\u0105wszy od organizacji badania terenowego z udzia\u0142em o\u015bmiu student\u00f3w medycyny, poprzez stworzenie bazy danych, wprowadzanie i analiz\u0119 danych przy konsultacji z profesjonalnym statystykiem, a\u017c po przegl\u0105d kilkudziesi\u0119ciu prac naukowych. Prac\u0119 nad tym projektem rozpocz\u0105\u0142em w 1996 roku, b\u0119d\u0105c jeszcze na V roku studi\u00f3w medycznych, a uko\u0144czy\u0142em, pracuj\u0105c ju\u017c w instytucie zdrowia publicznego w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n