Rodzina Passalidae obejmuje duże, podłużne i zazwyczaj lśniąco czarne chrząszcze z nadrodziny żukowatych, które osiągają od 2 do 4 cm długości. Choć wykazują wyjątkową różnorodność w tropikalnych regionach Ameryki, rodzina ta występuje w lasach na całym świecie. Te fascynujące owady żyją społecznie w grupach wewnątrz butwiejących kłód i pniaków, gdzie drążą skomplikowane systemy tuneli, by składać jaja. Wykazują przy tym niezwykłą opiekę rodzicielską – przygotowują pożywienie dla swojego potomstwa i pomagają larwom budować kokony poczwarkowe. Co ciekawe, zarówno dorosłe osobniki, jak i larwy żywią się odchodami dorosłych, które wcześniej zostały poddane działaniu mikroflory. Są również niesamowicie „gadatliwe” – potrafią wydawać czternaście różnych sygnałów dźwiękowych, czyli więcej niż wiele kręgowców! Tego imponującego żuka z podrodziny Passalinae spotkałem podczas wizyty w Parku Narodowym Yasuní w puszczy amazońskiej. Gdy miejscowy strażnik dowiedział się, że interesuję się fotografowaniem owadów, rozłupał maczetą butwiejący pień. Niemal natychmiast wyłoniły się z niego dwa ogromne chrząszcze, próbując szybko znaleźć nową kryjówkę.